Dự án
Triển lãm “Giữ trọn lời thề độc lập” - Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam
Bối cảnh và Bài toán từ Triển lãm “Giữ trọn lời thề
độc lập” của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam
Để hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức triển lãm “Giữ trọn lời thề độc lập”. Triển lãm trưng bày hơn 300 hình ảnh, tài liệu và hiện vật quý, trong đó có nhiều tư liệu lần đầu được giới thiệu. Nội dung triển lãm được cấu trúc theo ba chủ đề: Mùa thu Độc lập, Giữ trọn lời thề, Vinh quang Việt Nam, với mục tiêu tái hiện hào khí lịch sử năm 1945 và khẳng định giá trị thiêng liêng của độc lập, chủ quyền.
Tuy nhiên, bên cạnh giá trị to lớn từ hệ thống hiện vật, triển lãm cũng đối diện với những thách thức quen thuộc trong công tác trưng bày truyền thống. Không gian đã dày đặc hình ảnh, hiện vật và pano, nhiều tư liệu cũ kỹ khó tạo được sức hút mạnh mẽ với khách tham quan, đặc biệt là thế hệ trẻ. Tính trực quan và trải nghiệm nhập vai còn hạn chế, khiến câu chuyện lịch sử chủ yếu được tiếp nhận ở mức độ thông tin, chưa thực sự "chạm" đến cảm xúc.
Bài toán đặt ra là làm thế nào để vừa bảo tồn và tôn trọng không gian trưng bày hiện hữu, vừa mang đến một trải nghiệm mới mẻ, sinh động và gần gũi, giúp khách tham quan có thể kết nối sâu hơn với lịch sử.
Giải pháp
từ Việt Nam Diệu Sử
Để mang lại trải nghiệm mới mẻ, sinh động mà vẫn tôn trọng không gian trưng bày hiện hữu của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, Việt Nam Diệu Sử triển khai ba nhóm giải pháp công nghệ số, kết hợp giữa bảo tồn và kể chuyện bằng trải nghiệm tương tác.
Phục chế ảnh tư liệu bằng AI
Khung ảnh cảm biến tương tác
- Tự điều chỉnh ánh sáng và tông màu, tạo hiệu ứng ấm hoặc lạnh dựa trên ánh sáng môi trường hoặc theo thiết lập của người tham quan.
- Nhận diện chuyển động: khi có người lại gần, khung ảnh tự động sáng lên hoặc chuyển đổi trạng thái, ví dụ từ ảnh trắng đen sang ảnh màu, từ tông trầm sang tông rực rỡ.
- Điều khiển trực tiếp bằng giọng nói hoặc văn bản: người tham quan có thể ra lệnh như “Làm ảnh này sáng hơn” hoặc “Cho tôi mood lạnh”, khung ảnh sẽ lập tức thay đổi theo yêu cầu.
Công nghệ AR - History Recall
- History Recall biến điện thoại thông minh của người tham quan thành một “cửa sổ xuyên thời gian”. Khi quét điểm chạm AR, người tham quan có thể:
- Quay và chụp ảnh cùng nhân vật AR xuất hiện trong bối cảnh lịch sử.
- Sử dụng các filter đặc biệt để tăng tính chân thực và cảm xúc.
- Trải nghiệm ngay tại bảo tàng mà không cần thay đổi hay bổ sung hiện vật vật lý, đồng thời có thể dễ dàng triển khai tại nhiều địa điểm văn hóa – di tích khác.
Trải nghiệm nổi bật tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự
Người tham quan sẽ đứng giữa khung cảnh núi rừng Việt Bắc tháng 12 năm 1944, nơi 34 chiến sĩ đầu tiên tuyên thệ dưới lá cờ đỏ sao vàng. Qua màn hình điện thoại, từng gương mặt chiến sĩ hiện lên rõ nét với quân phục, vũ khí thô sơ nhưng ánh mắt đầy quyết tâm. Người tham quan có thể quay, chụp ảnh cùng nhân vật AR và cảm nhận khí thế ngày đầu khởi nghĩa.
Công nghệ AR tái hiện Quảng trường Ba Đình sáng 2 tháng 9 năm 1945. Trên bục lễ đài, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bộ kaki giản dị đọc vang bản Tuyên ngôn Độc lập, từng câu chữ như ngân dài giữa không gian lịch sử. Người tham quan có thể đứng bên cạnh Người trong khung hình AR và ghi lại khoảnh khắc lịch sử trọng đại.
AR đưa người tham quan về thời khắc lá cờ Quyết chiến Quyết thắng tung bay trên nóc hầm Đờ Cát tháng 5 năm 1954. Hình ảnh những chiến sĩ bám trụ suốt 56 ngày đêm hiện lên rõ nét, thể hiện niềm vui chiến thắng và tinh thần quật cường của quân dân Việt Nam. Người tham quan có thể chụp ảnh cùng các chiến sĩ AR để lưu lại trải nghiệm.
Giá trị mang lại cho bảo tàng và du khách
Với bảo tàng, Việt Nam Diệu Sử giúp làm giàu nội dung trưng bày, bổ sung chiều sâu trải nghiệm mà không cần thêm hiện vật, không thay đổi cảnh quan không gian có sẵn. Đồng thời, công nghệ AR giúp kéo dài thời gian tham quan, tăng lượt quay lại, làm mới trải nghiệm tiếp cận di sản theo hướng công nghệ hoá nhưng vẫn giữ được hồn cốt lịch sử.
Với người tham quan, lịch sử không còn khô khan qua ảnh tư liệu hay biển chú thích. Thế hệ trẻ có thể trực tiếp đứng giữa những khoảnh khắc mang dấu ấn lịch sử trọng đại, hiểu sâu hơn qua trải nghiệm nhập vai, ghi dấu qua ảnh, video mang tính cá nhân.
Từ tháng 8/2025, hệ thống điểm chạm AR chính thức mở tại khu trưng bày Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, đưa Bảo tàng Lịch sử Quân sự trở thành một trong những đơn vị tiên phong ứng dụng công nghệ số vào bảo tồn và truyền tải lịch sử theo hướng trải nghiệm.
Dự án hướng tới hoàn thiện trải nghiệm AR toàn diện khắp hệ thống bảo tàng từ năm 2027, biến nơi đây thành không gian kể chuyện lịch sử bằng công nghệ đầu tiên tại Việt Nam, kết nối di sản 4000 năm qua những công nghệ trải nghiệm sống động, hiện đại và dễ tiếp cận.
Kết luận
Dự án hợp tác cùng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam không chỉ khẳng định năng lực ứng dụng công nghệ của Việt Nam Diệu Sử trong việc làm mới trải nghiệm di sản, mà còn thể hiện rõ mục tiêu lớn nhất: nuôi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc trong lòng mỗi người Việt từ những trải nghiệm chân thực, sống động nhất.
Chúng tôi trân trọng cảm ơn Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam vì sự tin tưởng, đồng hành và cởi mở trong việc tiếp nhận những phương pháp kể chuyện mới, góp phần cùng Việt Nam Diệu Sử mang đến những trải nghiệm gần gũi, khơi dậy tình cảm thiêng liêng dành cho lịch sử, để thế hệ hôm nay thêm thấu hiểu, tự hào và biết ơn những hy sinh, đóng góp to lớn của cha ông trong hành trình gìn giữ và bảo vệ đất nước.
